La nova edukado ne funkcias

Mi laboras kiel instruisto pri Historio en la Komunumo Aýtonoma de Mursjo. Edukado en Hispanio ne funkcias, kaj same okazas en aliaj landoj. En Britujo la edukado produktas hooligans (huli gans, senbriduloj) kaj en Francio la principoj laikaj retroiras antaý la principoj religiaj.

Kio okazas?

En Britujo, lando klasisma, per la edukado malunuiøas la soci-klaso. Pro tio la gefiloj de la malriæuloj havas malbonan edukadon. La edukado produktas senbridulojn, personojn malklerigitajn, kun malbonaj dungoj.

Kio okazas en Francujo? La francaro konas la gravecon pri soci-inteligento. Ili komprenas, ekde Saint Simon (pron. sensimon' ) kaj la III-a Respubliko, ke la bona edukado signifas, ke la lando estas grandega.

Sensimon' estis aristokrato, kiu loøis en Francio dum la Franca Revolucio. Li skribis: se Francio perdus la unuajn 50 emiistojn, la unuajn advokatojn, entreprenistojn, laboristojn, terkulturistojn, kaj tiel plu, Francio perdus unu aý du generaciojn, sed se øi perdus episkopon de Parizo, øi nenion perdus.

La Tria Respubliko estas la respubliko de profesoroj, tiam Francio atingis altan nivelon pri kono kaj per tio æi estas la epoko preskaý de oro de la literaturo kaj de la dua imperio de Francio.

K-do Marco Botella komentis, ke post la intercivitana milito en Hispanio li estisenkoncentrejo en Nordafriko. Tie la francoj elektis al la personoj, kiuj estis kuracistoj, advokatoj, profesoroj, kaj k.a.s. (kaj aliaj similaj) kaj ili estis ili restis tie, sed la personojn, kiuj estis malsciuloj, la francoj redonis al Diktatoro Franko. Kaj multaj el ili forpasis en la Franka Hispanio. Nia kamarado Marco Botella savis sian vivon pro tio, ke li instruis Esperanton en la koncentrejo. Li estis instruisto, li vivas pro tio, ke li estis kaj estas esperantisto.

Tiu æi ideo, ke la bona edukado signifas granda lando, ne plu funkcias en Francio, kiam la publika lernejo devas akcepti, ke personoj povas partopreni en la lernejo kun vualo. Ili komencis unue la vualon, poste diros ili, ke la edukado pri sekso ne estas bona por ili, ke la demokrataj principoj ankaý ne estas bonaj por ili, æar ili estas religiaj personoj, kaj tiel plu.

En Hispanio ankoraý ne estas problemoj pri islama religio, sed ni havas problemojn pri ciganoj. Ili diras, ili ne volas iri al la lernejo, æar øi ne estas demokrata, æar oni ne respektas iliajn morojn tie.

Kiujn morojn ne respektas la lernejo? La lernejo ne respektas morojn, kiuj ne estas demokratiaj, kiel ekzemple tiu pri ekzinigo de filinoj dekkvarjaraøaj, aý tiu pro kiu gepatroj ne permesas al sia filino æeesti þian klason kiam þi menstruas.

Æu devas la lernejo respekti morojn, kiuj estas kontraý homaj rajtoj? Mia respondo estas, ke ne, kaj se ni akceptas kiel demokrataj la morojn, kiuj estas kontraý la homaj rajtoj, fine mi devas akcepti koncentrejon kaj pafadon kiel maniero solvi la problemojn de iu lando.

Alia problemo en niaj lernejoj estas perforto. Mi laciøas aýdi en mia laborejo, ke perforto ekzistas, æar la socio estas perfortema. Mi pensas, ke se estas vere, ke ne estas perforto en socio, tamen io veras, la vero estas, ke la nova edukado ne funkcias. En tiu malnova edukado la baza lernejo instruis pri latina kaj greka lingvoj, historio, literaturo kaj matematiko. La abituriento estis tre longa, mi konis øin kiel sepjara, sed nek la lernejo nek la liceoj instruis sufiæe da latina aý greka, historio, literaturo aý matematiko, kaj tial edukado ne funkciis. Mi studis abiturienton dum sep jaroj, poste estis kvar jaroj por abiturientiøi (kaj komencis problemon en hispanaj liceoj aý bazaj lernejoj) kaj post la lasta reformado pri edukado, la nuna abituriento estas nur du jarojn longa.

La nova sistemo pri edukado en Hispanio elradikigas demagogion sisteman en tio, ke øi postulas, ke gepatroj devas partopreni en la lerneja vivo. Sed gepatroj ne volas, ke siaj gefiloj konu, ili nur volas, ke ili sukcesu pri siaj kurso eæ sen studi. La lernantoj povas sukcesi sen studi, kaj el tio sekvas, ke la lernantoj enuas sin en lernejoj, kaj sekve aperis la lasta nova¼o: geinstruistoj devas amuzi la lernantojn. Tio signifas, ke oni devas agi kiel klaýnoj.

Tiu sistemo havas la nomo de edukado pri valoroj. Kiam mi studis, la voloroj venis per la latina lingvo, per historio kaj literaturo, kaj miaj profesoroj instruis min sen amuzi min.

Nur la edukado por la gefiloj de la malriæaj devas amuzi kiel en la empiro romia, kiam al la popolo la romianoj donis panon kaj cirkon.

Mi ne volas edukadon por malriæaj, mi volas bonan edukadon. En alia artikolo mi skribos kiel estas la edukado por la gefiloj de la riæaj.

Kajero 46 ~ Kajeroj ~ Kurso de Esperanto ~ Esperanto Hispanio

Muziko:Varia¼oj pri La Karnavalo de Venezio, komponita de rusa gitaristo Nikolao Makarof la lastan jarcenton.
Kreita de Jesuo de las Heras la mardon 27-an de junio de 2000 je la 14:02:06 horo.