Al kiu profitas la milito?

Al kiu profitas la milito? Milito ĉiam profitas al neniu, krom —de­ko­men­ceal tiuj, kiuj havas potencon. Sed la disvolvo de la milito ŝanĝigas cirkonstancojn, kaj poste oni devas trovi kompromiton, kvankam laŭ historio oni scias, ke fojfoje konkludis milito kiam unu el batalantoj estas tute detruita, kiel okazis dum la Dua Mondmilito.

Sed ĉifoje la Milito de la Persa Golfo havas influon en la vivo de la cetera mondo, ĉar tra tiu loko pasas milojn da miljonoj da petrolo ene de petrolŝipoj ĉiutage. Fake vivo­kos­to —­ĉefe benzino kaj dize­lo­leoplialtiĝis de la komenco de la milito. Prezidanto Trump asertis, ke la milito daŭros nur unu semajnon, sed la strategio de la registaro de Irano plilongigis ĝin pere de malmultekostaj misiloji kaj minaco lanĉi ilin kontraŭ ŝipoj, kiuj intencos trairi la Hormuzan Markolon se ili ne antaŭe pagis por tio al Irano.

Siaflanke, Israelio rigardas tiun ĉi militon kiel finan solvon al la irana minaco, kiu anstataŭ zorgi pri la bezonoj de sia popolo, dediĉas sian riĉecon kaj teĥnologion al detruo de Israelio pro religiaj kialoj. Ne estas sekreto, ke ĝi armigis Hezbulaon kaj Hamason kaj intencas havi atombombon por pro­vi ekstermi la landon judan. Sekve, Israelio klopodas mal­e­bli­gi la kapablon de Irano ek­ha­vi atombombon nun kaj en la es­tonto. Tio estus tuta sukceso kaj fino de la milito por ili.

La kialoj de Usono povas esti pli vastaj: nun Rusio kaj Ĉinio es­tiĝas mondaj povoj, per suk­ce­so en tiu ĉi milito, Usono asertos sian rolon kiel u­nuan po­ten­con kaj mon­dan po­li­ca­non. Usono ne bezonas la petrolon pasante la Hormuzan Markolon, kaj ankaŭ Rusio ne, sed Ĉinio uzas 80% de la petrolo, kiu trairas la golfon. Do, laŭ mi, aldone al apogo al fidela amiko, Israelio, Usono intencas enadi sian rolon kiel unuan potencon kaj mondan policanon.

Tamen, oni ne povas nei, ke la milita industrio profitas el tiu kom­plika milito. Ĝi jam okazi­gis altajn elspezojn en armiloj; la ĉefaj usonaj armilpro­duk­tistoj, kiel Northrop Grumman vidis siajn akciojn supreniri pli ol 5%); RTX, supren 4.5%; kaj Lockheed Martin, 3%, kaj ju pli longdaŭra estos la milito, despli rapide tiuj procentoj altiĝos. La bezono anstataŭigi la raketojn, robotaviojn kaj aviadilojn uza­tajn en la milito garantias mi­li­ar­dojn da dolaroj en novaj kon­traktoj.

La Golfo-ŝtatoj (Sauda Ara­bio, Unuiĝintaj Arabaj Emir­lan­doj, Kuvajto) troviĝas en kom­plek­sa pozicio. Kvankam ili de­lon­ge timis la influon de Iranio, ili ankaŭ timas la konsek­vencojn de milito proksime de siaj limoj. Tamen, se la milito suk­cesas forigi la iranan mina­con, ĉi tiuj landoj povus profiti de pli stabila, kvankam uson- dominata, regiona ordo.

Malgraŭ perdo da petrolo nuna, Ĉinio povas profiti antaŭ la mondo kiel pacan alterna­ti­von al la usona militemo. An­kaŭ dum Usono okupiĝas pri la mi­lito, Ĉinio povas plifortigi si­ajn komercajn rilatojn kun lan­doj de Mezoriento, kiu suferas pro a usonaj sankcioj.

Aliflanke, Rusio povas gajni per ĉi tiu ĥaoso, ĉar la altaj naf- toprezoj pro la blokado de la Hormuza Markolo pligrandigas la enspezojn de Moskvo, kiu be­zo­nas financojn por sia kon­flik­to en Ukrainio. Aldone ili trovis duan avantaĝon: pro tio, ke NATOanaj landoj diris al Sº Trump, ke tiu ne estas ties milito, Trump diras nun, ke la ukraina ne estas milito de Usono, an­kaŭ. Ĉu tio estos fino de NATO? Eble, kaj se jes, tria avantaĝo por Rusio.

Aliflanke, ĉefa malprofitanto de la milito estas la ekonomio mon­da, ĉar la blokado de la markolo kostas perdon de 3.2 mili­onoj da dolaroj po ĉiu 4-tago. Kiel mi jam diris, naftoprezo pli­al­tiĝis, kaj el tio venos pli­al­tiĝo de ĉiuj aliaj varoj, danke al la mo­na­vida politiko de Eŭropa Ko­mu­numo venigi bazajn pro­duk­tojn el tria mondo anstataŭ ku­ra­ĝigi ties produktadon en niaj landoj. Ĉu infla­cio estis pro­gra­mita de obskuraj povoj, kiujn registarojn okcidentaj obeas?